INAPRUBAHAN ng House Committee on Higher and Technical Education, na pinamumunuan ni TINGOG Partylist Rep. Jude Acidre, ang House Bill (HB) 6649, na nagsusulong sa pagbuo which seeks to create a university-based crime prevention committee (CPC) to ensure the safety and security of the academic community from internal and external threats.

Sina Cagayan De Oro Rep. Rufus Rodriguez at ABAMIN Partylist Rep. Maximo Rodriguez Jr. ang naghain ng HB 6649 o Campus Safety and Security bill bilang tugon sa insidente ng bayolente sa loob ng campus ng ilang unibersidad at eskwelahan sa bansa.

“Students and their parents should always feel safe and are entitled to have a safe and secure environment when pursuing their studies,” anang awtor ng HB 4469 sa kanilang explanatory note ng panukala.

Sa ilalim ng panukala, isang university-based CPC na bubuuin ang naatasang magpatupad nang mas malakas na university and educational institutional policies on security.

Tinalakay din sa meeting ng komite ang panukalang rebisyon sa charter ng Philippine Normal University. (VINA de GUZMAN)

INIHAYAG nina Camarines Sur Rep. Miguel Luis Villafuerte at FPJ Panday Bayanihan Party-list Rep. Brian Poe ang pangangailangan na magtatag ng isang National Cybersecurity Agency (NCSA) upang palakasin ang depensa ng bansa laban sa lumalalang banta ng cyber attacks, kasabay ng pag-apruba ng Kamara sa ikalawang pagbasa ng House Bill No. 9605 o ng panukalang National Cybersecurity and Critical Information Infrastructure Protection Act of 2026.

Layunin ng panukala na lumikha ng NCSA bilang pangunahing ahensiya na mangunguna sa pagpapatupad ng cybersecurity policies, pambansang koordinasyon, at proteksyon sa mga critical information infrastructure ng bansa.

Sa kanyang sponsorship speech, sinabi ni Villafuerte na hindi na lamang usapin ng information technology ang cybersecurity kundi isa nang usapin ng pambansang seguridad, dahil nakasalalay na sa digital systems ang mahahalagang serbisyo gaya ng pananalapi, kalusugan, transportasyon, enerhiya, at mga serbisyo ng pamahalaan.

“Ang tanong ngayon ay hindi na kung magkakaroon pa ba tayo ng malaking cyber attack. Ang tanong ay kung handa ba ang ating bansa kapag ito ay dumating,” ani Villafuerte.

Ayon sa kanya, palalakasin ng panukalang batas ang pambansang koordinasyon, incident response, at magtatakda ng minimum cybersecurity standards para sa mga critical information infrastructure.

Samantala, binigyang-diin ni Poe ang sunud-sunod na cyber attacks na tumama sa Kongreso, kabilang ang pag-deface sa website ng House of Representatives noong 2023 at ang magkahiwalay na pag-atake sa mga website ng Senado at Kamara noong Hunyo 2026.

“Cybercrime is no longer an isolated or occasional threat. It has become organized, industrialized, and increasingly sophisticated,” ani Poe.

Babala niya, habang ginagamit ng mga cybercriminal ang artificial intelligence, cloud technologies, at iba pang digital platforms upang palawakin ang kanilang mga pag-atake, “the Philippines can no longer afford to remain fragmented when it comes to our cybersecurity framework.”

Ayon kay Poe, kailangan ng Pilipinas ng isang pinag-isang cyber security strategy, sentral na koordinasyon, at mas matatag na proteksyon sa kritikal na imprastrakturang digital bago pa magkaroon ng cyber attack na maaaring makaapekto sa mahahalagang serbisyo publiko at pambansang seguridad.

Nitong Lunes, inaprubahan sa plenaryo ng Kamara ang House Bill No. 9605 National Cybersecurity and Critical Information Infrastructure Protection Act of 2026. 

(VINA de GUZMAN)

NAIWASAN sana ang kontrobersiya sa maling paggamit umano ng P612.5 milyong confidential funds na natanggap ni Vice President Sara Z. Duterte kung tumugon ang Office of the Vice President (OVP) at Department of Education (DepEd) sa kaukulang procedures at nagsumite ng kumpletong liquidation documents ito, ayon kay Speaker Francisco Paolo Ortega V.

Ang halagang P500M ay ini-release sa OVP mula December 2022 hanggang September 2023 at P112.5M ay ini-release sa DepEd noong 2023, kung saan nagsisilbing education secretary si Duterte.

“Kung sana may complete staff work, baka wala po tayo sa article na ito. Dapat marunong naman silang mag-liquidate. Dapat alam naman nila iyong proseso,” pahayag ni Ortega.

Ang reaksyon ni Ortega ay kasunod na rin sa naging pahayag ni Commission on Audit (COA) state auditor Roderick Wamil na tumestigo sa Senate impeachment court kaugnay sa kakulangan o deficiencies sa liquidation reports sa confidential funds ng dalawang tanggapan.

Ayon sa mambabatas, base sa kanyang naging eksperyensa sa local government, hindi kakaiba o unusual ang pagkakaroon ng audit findings kung nabigo ang anumang government offices na sumunod sa documentary at procedural requirements.

“Matagal na ako sa local government, galing ako sa barangay, city at province. Talagang magkaka-Audit Observation Memorandum ka kapag may mga konting pagkukulang ka sa proseso. Hindi aabot sa ganitong punto kung kumpleto iyong mga dokumento,” ani Orte.

Ang hindi kumpletong talaan o incomplete records ay nagiging dahilan para magkaroon ng mas malaking pagtatanong kung ang sinasabing recipients ng confidential fund payments ay totoo at natanggap ang pera.

“Kung kumpleto iyong mga dokumento niyan, hindi tayo aabot dito. Kasi nga kulang-kulang. 

“Tapos to the point na question na rin kung nakatanggap na ba ng mga pera itong mga taong ito, iyong legitimacy ng pagkatao nila,” dagdag pa ng mambabatas.

(VINA de GUZMAN)

NASABAT ng Philippine Coast Guard (PCG) ang humigit-kumulang 2,000 board feet na kahoy na Lawaan na walang dokumento sa isinagawang maritime law enforcement operation sa Rio Hondo, Zamboanga City.

Isinagawa ang operasyon matapos makatanggap ang PCG ng impormasyon na isang motorized banca na may kargang kahoy na Lawaan ang bumiyahe mula Latuan, Basilan patungong Rio Hondo.

Bandang 8:30 ng gabi, namataan ng mga tauhan ng Coast Guard ang pagdating ng bangka at agad itong hinarang. Inaresto ang operator ng bangka para sa beripikasyon at imbestigasyon.

Ayon kay PCG Spokesperson Commodore Noemie Cayabyab, paglabag sa mga batas sa pangangalaga ng kagubatan ng Pilipinas ang pagdadala ng mga produktong kagubatan na walang wastong dokumento. Aniya, kinakailangang may valid na transport documents at permit mula sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) ang lahat ng inililipat na troso o kahoy.

Dinala ang naarestong operator at ang nasabat na mga kahoy sa Coast Guard Station Zamboanga bandang 11:15 ng gabi para sa imbentaryo at karagdagang imbestigasyon.

Iniwan naman ang motorized banca sa pinagdaungan nito matapos matuklasan ng mga tauhan ng Coast Guard na may butas ang katawan ng bangka, bilang pag-iingat sa kaligtasan. (Gene Adsuara)

OPISYAL na sinimulan ng Pamahalaang Lungsod ng Valenzuela sa pangunguna ni Mayor WES Gatchalian ang pamamahagi ng fuel subsidy sa mga kwalipikadong miyembro ng sektor ng transportasyon at delivery riders sa 5 sa ilalim ng programang Tulong sa Umiigting na Gastusin at Obligasyon Natin (TUGON) para protektahan ang kabuhayan ng mga trabahador sa gitna ng patuloy na pagtaas ng presyo ng petrolyo.

May kabuuang ₱13,401,000 ang inilaan ng pamahalaang lungsod para pondohan ang fuel subsidy program. Sa unang payout, mahigit 4,200 miyembro ng Tricycle Operators and Drivers’ Associations (TODAs) ang nakinabang sa inisyatiba, na bawat isa ay tumatanggap ng ₱1,000 fuel subsidy.

Ang programang TUGON ay ipinatupad alinsunod sa Executive Order No. 2026-091, Series of 2026, na nilagdaan ni Mayor WES. Ang “An Ordinance Providing Cash Assistance to All Transport Sectors Within the Jurisdiction of Valenzuela City on Account of the Present Oil Price Hike, Providing Funds Therefor, and for Other Purposes Subject to Existing Auditing and Accounting Rules and Regulations.”

Sa ilalim ng ordinansa, ang bawat kwalipikadong benepisyaryo ay tatanggap ng ₱1,000 fuel subsidy na layong madagdagan ang pang-araw-araw na gastos sa pagpapatakbo ng transport workers na patuloy na nagbibigay ng mahahalagang serbisyo sa kadaliang mapakilos sa kabila ng mga hamon na dulot ng pagtaas ng presyo ng gasolina.

Kabilang sa mga kwalipikadong benepisyaryo; ang Tricycles-for-Hire (TFH), Public Utility Jeepneys (PUJs) at modernized jeepneys na may mga terminal sa lungsod, Transportation Network Vehicle Service (TNVS) operators and drivers na kinabibilangan ng Grab, JoyRide, Move It at similar platforms; Taxi drivers, Motorcycle taxi riders at Delivery riders na nag-ooperate sa lungsod.

Sa kanyang mensahe, binigyang-diin ni Mayor WES na prayoridad ng lokal na pamahalaan ang tiyaking makakatanggap ng tulong sa mga panahong tulad nito ang transportation and delivery services sa lungsod.

“Sa ngalan po ng pamahalaang lungsod ng Valenzuela, hindi naman po puwedeng wala kaming gagawin. Hindi po tayo papaya na ang mga kababayan natin ay naghihirap at walang magawa sa malaking problemang ito…Kaya po makakaasa po kayo na kami ay magiging kaagapay niyo sa inflation, pagtaas ng bilihin na nararanasan ng lahat ng Pilipino,” ani Mayor Gatchalian. 

(Richard Mesa)

PINANGUNAHAN ni Akbayan Party-list lawmaker Rep. Perci Cendaña ang mga labor leaders at manggagawa na mag-file ng intervention sa Pasig regional trial court hinggil sa Temporary Restraining Order (TRO) nito sa Wage Order No. 27 na nagbibigay ng P85 wage increase sa mga manggagawa sa National Capital Region.

“Hindi natin tatantanan ang korte hangga’t hindi nali-lift ang TRO na humaharang sa wage hike ng mga manggagawa ng NCR. It is urgent that we lift this injunction or else this becomes a precedent to weaponize TROs against any and all wage increases in the country,” sabi ni Cendaña. 

Ayon kay Cendaña, malinaw sa Article 126 ng Labor Code na bawal i-TRO ang isang wage order.

 “There is no room for interpretation on this matter. Sa regional wage boards ang pinagmulan ng wage orders, doon din ang tamang venue for appeals. Hindi ang RTC,” sabi ng kongresista.

Nanawagan si Cendaña sa Supreme Court na imbestigahan ang Pasig RTC at mga hukom nito kung bakit nila haharangin ang pagpapatupad ng wage order.

“The Supreme Court has administrative supervision over all courts and their personnel. Pwede nilang gawin ‘yun, motu propio. Tama lang na imbestigahan nila ang mga korte at huwes na sumusuway sa mismong batas,” sabi ni Cendaña. 

Kabilang si Cendaña na naghain ng intervention kasama ang NUWHRAIN (National Union of Workers in Hotel, Restaurant, and Allied Industries), AFW (Alliance of Filipino Workers), WSN (Workers Solidarity Network), and the Labor Education and Research Network (LEARN). 

(VINA de GUZMAN)