NAGMISTULANG ‘water world’ ang malaking bahagi ng Metro Manila sa mala-Ondoy na malawakang pagbaha dulot ng matin­ding epekto ng southwest monsoon na pinalala pa ng bagyong Carina, ayon sa report na tinanggap ng National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) nitong Miyerkules.

Dahil dito, isinailalim na sa state of calamity ang buong Metro Manila matapos aprubahan ng Metro Manila Council ang rekomendasyon ni Interior and Local Government Secretary Benhur Abalos kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr.

Sa ginanap na situation briefing sa Camp Aguinaldo na pinanguhan ng Pangulo, sinabi ni Abalos na makabubuting isailalim sa state of calamity ang MM upang mabigyan ang mga LGU ng access sa mga karagdagang pondo para sa pagtugon sa kalamidad, kasama na dito ang paglalatag ng price freeze sa mga basic goods.

Ayon kay Abalos, naglabas na rin ito ng mga direktiba sa mga LGU upang pabantayan ang mga sitwasyon sa ground level, tumulong sa mga evacuation. Malaking bahagi ng Metro Manila at kalapit na probinsya ang binaha.

Ayon sa ulat, maraming mga pangunahing highway at inner roads ang dumanas ng mula gutter hanggang abot baywang na lalim ng tubig baha dahil sa walang humpay na malalakas na pag-ulan simula pa nitong Martes ng gabi na tumindi hanggang umaga nitong Miyerkules.

Iniulat ang mga pagbaha sa mga lungsod ng Manila, Marikina, Quezon, Pasay, Taguig at Valenzuela. Gayundin sa Mandaluyong City at lungsod ng San Juan.

Sinabi ni Abalos na 70% ng Navotas City, 80% ng Malabon City at 60% ng Valenzuela City ay binaha dahil na rin sa nawasak na flood control.

Maraming mga pasahero ang na-stranded habang kaunti lamang ang mga bumibiyaheng sasakyan dahil hindi makakalusot sa baha at may mga tumirik at inanod ng baha. Nagdulot rin ang mga pagbaha ng pagkakabuhol-buhol ng daloy ng trapiko sa malaking bahagi ng Metro Manila.

Magugunita na ang bagyong Ondoy ay naminsala sa malaking bahagi ng bansa dahil sa idinulot na malakas na ulan na kumitil ng buhay ng 710 katao, 439 missing habang nasa P6.2 bilyon ang iniwang pinsala noong Setyembre 2009. (Daris Jose)

UMALIS ng bansa patungo Germany si Vice President Inday Sara Duterte, kasama ang pamilya nito at ang kanyang ina, madaling araw ng July 24 .

Pasado ala-una ng madaling araw kahapon ng makalipad sa NAIA ang Emirates Airlines flight EK-335, matapos ma-delay ito patungong Munich, Germany via Dubai.

Hindi pa nagbibigay ng ano mang opisyal na statement ang Office of the Vice President kung bakit umalis si VP Inday Sara sa gitna ng delubyong nararanasan ngayon ng Sambayanan Filipino lalo na sa Metro Manila dulot ng baha at sama ng panahon.

Kasama ni VP Sara ang kanyang asawang si Mans Carpio mga anak nila at ina nitong si Elizabeth Zimmerman. (Daris Jose)

TINIYAK ni Education Secretary Sonny Angara na nakatakdang ipalabas ang P5,000 “chalk allowance” para sa mga guro kasabay ng pagbubukas ng klase sa Hulyo 29, araw ng Lunes.

“‘Yung chalk allowance will be released very soon, in time for the opening [of classes]. ’Yun talaga ‘yung timing nun eh,” ayon kay Angara.

“Pagka-bukas ng klase, may allowance na si teacher para iyong pangangailangan, iyong pagkukulang doon sa kanyang classroom, pwede niyang punan o dagdagan,” aniya pa rin.

Sinabi pa nito na ang cash allowance ay tax-free.

Madaragdagan pa aniya ito at magiging P10,000 sa susunod na taon.

Nauna rito, ganap nang batas ang panukalang magtataas sa P10,000 teaching allowance ng mga guro sa pampublikong paaralan sa buong bansa.

Ito’y matapos lagdaan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr., ang RA 11997 o Kabalikat sa Pagtuturo Act sa Palasyo ng Malacañang.

Sa ilalim ng batas, mula sa P5,000 ay gagawin nang P10,000 taunang teaching allowance ng mga guro na maaaring gamitin sa pagbili ng teaching supplies at materials tulad ng chalk, incidental expenses, at iba pang gastos kapag nagtuturo.

Samantala, para naman kay Angara, isa sa may akda ng batas noong siya ay isa pa lamang senador, na ang batas ay “results in fewer instances when teachers have to make out-of-pocket expenses in the performance of their duties.” (Daris Jose)

MAS maraming pamilyang Filipino ang nakaranas ng involuntary hunger nito lamang second quarter ng 2024 kumpara sa nakalipas na quarter.

Ito ang lumabas sa resulta ng survey ng Social Weather Stations (SWS), ipinalabas araw ng Martes, Hulyo 23, natuklasan ng SWS na may 17.6% ng pamilyang Filipino ang nakaranas ng involuntary hunger, pagiging gutom at wala talagang makain, kahit isang beses sa nakalipas na tatlong buwan.

Sinabi pa ng SWS na “the figure was 3.4 points above the 14.2 percent in March 2024 and the highest since the record high of 30.7 percent during the Covid-19 lockdowns in September 2020.”

Gaya nitong Marso, natuklasan sa June survey na ang Kalakhang Maynila ang pinakamataas, naapektuhan ang 20% ng pamilya, sinundan ng Balance Luzon (Luzon sa labas ng Metro Manila) na may 19.6%, Mindanao na may 15.7% at Visayas na may 13.7%.

Iniugnay ng SWS ang 3.4-point na pagtaas sa pagkagutom sa pagtaas sa Mindanao (mula 8.7% hanggang 15.7%), Balance Luzon (mula 15.3% hanggang 19.6%), at Metro Manila (mula 19% hanggang 20%), sinamahan ng bahagyang pagbabago sa Visayas ( mula 15% na naging 13.7%).

Sinabi ng SWS na ang 17.6% hunger rate nito lamang Hunyo ay kabuuan ng 12.8% na nakaranas ng “moderate hunger” at 4.9% na nakaranas naman ng “severe hunger.”

Ang “moderate hunger” ay tumutukoy sa mga nakaranas ng pagkagutom “only once” o “a few times” sa nakalipas na tatlong buwan habang ng “severe hunger” ay tumutukoy naman sa mga nakaranas ng “often” o “always” sa nakalipas na tatlong buwan.

Kumpara nitong buwan ng Marso, ang “moderate hunger” ay hirap na gumalaw mula 12.2% habang ang “severe hunger” ay tumaas ng 2%.

Sa Kalakhang Maynila, ang “moderate hunger” ay bumaba sa 13.3% mula sa 14.3% habang ang “severe hunger” ay tumaas sa 6.7% mula sa 4.7%.

Sa Balance Luzon, tumaas ang “moderate hunger” sa 14.5% mula sa 13.1% habang ang “severe hunger” ay tumaas sa 5.1% mula sa 2.1%

Samantala, sa Visayas, bumaba ang “moderate hunger” sa 10.7% mula sa 13.7% subalit ang “severe hunger” ay tumaas sa 3% mula sa 1.3%

Sa Mindanao, tumaas ang “moderate hunger” sa 10.7% mula sa 8%, at maging ang “severe hunger” sa 5% mula 0.7%

Ang SWS Survey ay isinagawa mula Hunyo 23 hanggang Hulyo 1 sa pamamagitan ng face-to-face interviews sa 1,500 adults na may edad na 18 taon pataas sa buong bansa. (Daris Jose)

PERSONAL na binisita at kinamusta nina Mayor John Rey Tiangco, at Cong. Toby Tiangco ang nasa 200 pamilyang pansamantalang nanunuluyan sa Tanza National High School matapos lumubog sa baha ang kanilang bahay dahil sa pananalasa ng bagyong Carina. Pinaalalahanan nila ang lahat na mag-ingat at manatili muna sa kanilang tahanan para sa manatiling ligtas ang bawat isa dahil sa possible pa rin na mga pag-ulan at mataas na high tide, ngunit operational naman anila lahat ng kanilang mga pumping stations para mabawasan ang pagtaas ng tubig. (Richard Mesa)

NAGPATUPAD ang Marikina City Government ng forced evacua­tion sa kanilang mga residente at inilikas sila sa ligtas na lugar kasunod na rin ito nang tuluyan nang pag-apaw ng Marikina River, dulot ng malalakas na pag-ulan dahil sa bagyong Carina at Habagat.

Mismong si Marikina City Mayor Marcelino Teodoro na ang nagkumpirma na hanggang 2:00PM Miyerkoles ng hapon ay umabot na sa 20 metro ang antas ng tubig sa Marikina River.

Ito ay nangangahulugang nasa ikatlong alarma na ang ilog, na hudyat na kinakailangan na ng puwersahang paglilikas ng mga residente. Bukas na rin umano ang lahat ng flood gates ng Manggahan.

Sa update naman ng Marikina Public Information Office, dakong 5:30AM nang itaas ang unang alarma sa ilog, matapos na tumaas ang antas ng tubig sa 15 metro. Nangangahulugan ito na kailangan nang mag­handa upang lumikas ang mga residente.

Pagsapit naman ng 6:45AM, tumaas ang antas ng tubig sa ilog sa 16 na metro o ikalawang alarma, na nangangahulugan ng boluntar­yong paglikas ng mga residente.

Dakong 10:00AM naman nang umabot sa 18 metro ang water level sa Marikina River, na hudyat ng ikatlong alarma.

Patuloy ang pag-ulan sa Metro Manila at iba pang panig ng bansa, kaya’t inasahan na ang patuloy na pagtaas ng tubig sa ilog, gayundin ng mga pagbaha.

Inaasahan namang mananatili muna ang mga inilikas na residente sa mga evacuation cen­ter hanggang sa tulu­yang humupa ang baha sa kani-kanilang mga tahanan.

Paniniguro ng alkalde, tuluy-tuloy ang paglilikas nila sa mga residente, gayundin ang pamamahagi ng tulong, gaya ng mga pagkain, tubig at mga pangunahing pangangailangan sa mga residente.

Aminado si Teodoro na kakaiba ang naranasan nilang ulan sa ngayon dahil sa ilang oras na tuluy-tuloy na malakas na pag-ulan.

Nanawagan rin si Teodoro ng tulong dahil kailangang-kailangan umano ng mga residente nila sa ngayon ng mga tubig, pagkain, gamot at iba pang mga pangunahing pangangailangan.

INATASAN ng Department of Human Settlements and Urban Development (DHSUD) ang lahat ng regional directors na maghanda ng emergency shelters para sa mga residente na tiyak na madi-displaced dahil sa mataas na tubig-baha at iba pang matinding epekto ng bagyong “Carina”.

Sinabi ni DHSUD Secretary Jose Rizalino Acuzar, isang memorandum ang ipinalabas para paganahin ang regional shelter clusters bilang tugon sa epekto ng weather disturbance.

“This is to ensure readiness of the cluster teams to respond to shelter needs of typhoon-affected areas. We are always ready to provide assistance to our affected kababayan,” ayon kay Acuzar.

Ang aktibasyon ng pinaganang shelter clusters ay tugon sa advisory mula sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (Pagasa) hinggil sa malakas na pagbagsak ng ulan sa Kalakhang Maynila, Region 3 at ilang bahagi ng Region 1, 2, 4A, 4B at 5 na maaaring magresulta ng pagbaha at landslides.

Ang kautusan ay iniatas sa DHSUD Regional Offices 1, 2, 3, 4B, 6, 7, 9, 10, 11, 12 13, Cordillera Administrative Region at National Capital Region.

Sa kabilang dako, sinabi ni DHSUD Undersecretary for Disaster Response Randy Escolango na ang regional offices ay inatasan na mahigpit na i-monitor ang kani-kanilang ‘areas of jurisdiction’ at kung kinakailangan ay bilisan ang emergency response at humanitarian assistance.

“The regional directors, are enjoined to coordinate with the respective shelter cluster members within their regions and convene using all available means,” anito.

“We need to ensure that affected families have enough resources and safe shelter. Our regional offices will lead the consolidation of validated reports from the ground so we can take appropriate actions. Secretary Acuzar made it clear that DHSUD must provide the needs of affected families in a timely manner,” ayon pa rin kay Escolango.

At upang matiyak ang ‘real-time reporting at corresponding actions’ ay sinabi ni Escolango na inaatasan ang regional directors na magsumite ng araw-araw na situational report.

Tinatayang daan-daang pamilya ang apektado at napilitan na umalis ng kanilang tahanan dahil sa mataas na tubig-baha dulot na malakas na pag-ulan sa mga nakalipas na ilang araw. (Daris Jose)