Maaaring maglagay ng karagdagang buses at e-jeepneys sa mga routes na

Itinalaga ng Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) simula sa June 22 habang ang traditional jeepneys naman ay papayagan lamang kung kulangang modern PUJs.

“The second phase (of operation) of modern PUVs has been approved, and if they are not enough, the LTFRB might allow traditional jeepneys, provided they are roadworthy,” wika ni Presidential Spokesman Harry Roque.

Sa antas ng transport modes, ang traditional jeepney ang pinakahuling papahintulutang  papasada  sa kategorya  ng transportasyon. Mas unang pinayagan ang buses, modern Public Utility Vehicles (PUVs), at tricycles.

Sa ngayon ay ginagawa ng pamahalaan ang gradual na paglalagay ng pang publikong transportasyson sa mga lansangan upang magsakay ng mga mangagawa sa Metro Manila.

Sinabi naman ng Department of Transportation (DOTr) na may ilan lamang na traditional jeepneys ang kanilang papayagan na tumakbo sa ilalim ng general community quarantine (GCQ).

Ayon kay LTFRB Chairman Martin Delgrana may 104 rationalized jeepney routes ang bubuksan ng LTFRB kapag naalis na ang lockdown.

Noong  nakaraang Huwebes naman ay may tatlong city bus routes ang binuksan. Ito ay ang PITX-Sucat, PITX-Naic at PITX-Cavite City.Sa kasalukuyan ay mayroon ng karagdang 90 buses ang pumapasada sa ilalim ng MRT 3 Bus Augmentation Program.

Ngayon GCQ, ang LTFRB ay nagbukas ng 27 na bus routes mula sa kabuuang 31 bus routes sa Metro Manila.

Habang ang provincial buses naman ay naka-schedule ng deployment ngayon June 22 subalit pag-uusapan pa rin ng IATF.

“For public transportation, there are 18,830 transport network vehicle service (TNVS), 16, 701 taxis at 271 P2P buses in operation under the 28 P2P routes. They are now plying Metro Manila,” dagdag ni Roque.

Habang ang buong Luzon ay nasa ilalim ng ECQ, ang lahat ng modes ng transportasyon ay pinahinto noong March upang maiwasan ang pagkalat ng COVID-19. Nang nagkaron na ng mas relax na GCQ noong June 1, selected public transportation lamang ang pinayagan tulad ng P2P buses, trains, ride-hailing services at bicycles. Subalit limited passenger capacity lamang ang maaaring sumakay dito. (LASACMAR)

Dalawang mode of transportation ang pinag-aaralan kung dapat na nga ba payagan  pumasada sa GCQ at MGCQ.  At parehong pang masa ang mga nasabing transportasyon – ang motorcycle-taxi at ang jeepney.

Marami nang mambabatas at mga lokal na opisyal ang nagsasabi na payagan na ang mga ito pero ang mga transport at health officials ay duda pa at baka raw malagay lang sa panganib ang mga drivers at pasahero dahil nga walang “social or physical distancing” pag ito ang sasakyan ng pasahero.

Suriin natin – ang status ng motorcycle-taxi bago mag-lockdown ay tatlong app-based companies ang pinayagan sa ilalim ng isang test run. Nagkaroon ng pandemia at natigil ito. Marahil kailangan i-convene ang taskforce motorcycle-taxi upang mapagusapan na ulit ang mga isyu ukol dito.

Sari-saring diskarte na rin ang ginagawa para payagan ang motorsiklo na may angkas na pasahero. Isang paraan ay ang paglalagay ng plastic divider sa pagitan ng driver at backrider. Pero ayon sa mga experto safety hazard ito.

Sapat na raw ang helmet at mask. Pero magkadikit ang mga sakay ng motorsiklo kaya marahil kailangan malinaw ang rason kung bakit dapat may distansya at mask. Kapag ba magkaangkas ang driver at pasahero na naka-helmet at protective gear tulad ng PPE ay maaring magkahawaan?

Sa ibang bansa gaya ng Indonesia ay pinayagan na ulit ang motorcycle-taxis. At kung sakaling payagan dapat na rin bang payagan ang tricycle na magsakay ng backrider para dalawa na ang pasahero kada byahe?

Sa jeep naman, pinagiisipan pa ng LTFRB kung papayagan pumasada ang mga jeep. Higit sa 90 araw nang walang kita ang daang-libong drivers at operators at marami ay nagmamalimos na halos. Ang iba ay kukunin daw na maging contact tracer at delivery service provider – ang tanong sapat ba ang training nila bilang contact tracer at package delivery handlers?

Bakit ba ayaw pa rin ng LTFRB na payagan sila makabyahe? Mahirap daw kasi ang isyu ng social o physical distancing.  Pero duda tayo na ito talaga ang dahilan. Sa tingin namin ay sinasamantala ng ibang may “vested interest” ang COVID-19 situation para isulong ang matagal na nilang sinusulong at ito ang jeepney phase out na mas gusto tawagin ng DoTR na jeepney ‘modernization’.

Bakit ngayon? Dahil gulantang sa gutom ang transport sector at hindi makapalag? Hindi ba pwedeng pabawiin muna natin ang sektor ng jeepney upang makaahon-ahon man lang ang mga pamilyang dumedepende sa jeepney?

Noong wala pang pandemya ay hindi kaya ng mga ito ang milyun-milyong halaga ng “imported from China na jeep”, ngayon pa kaya? At bakit mukhang sa mga bagong ruta ng bus ay pinasok na rin ang mga maiikling byahe ng jeep?

Yung mga na dislocate na bus ay bibigyan ng “consuelo de bobo” na ruta at ilalagay sa mga ruta na kakumpetensya ng jeep?

Anong connection ng lahat ng ito sa paglaban sa COVID-19? Ano ang  ibang dahilan, ano ang totoong dahilan?  So mga readers balik tayo sa tanong dapat na bang payagan ang motorcycle-taxis at jeep na pumasada o hindi pa? (Atty. Ariel Enrile-Inton)

HINDI na maabala pa kung may problema o katanungan ang isang Senior Citizen sa Maynia matapos na pagkalooban sila ng sariling hotline na maari nilang tawagan.

Ito ay matapos iutos ni Manila Mayor Francisco “Isko Moreno”Domagoso  ,ang pagbuo ng  call center  at inatasan din si  Office of the Senior Citizens (OSCA) Marjun Isidro na i update ang listahan ng mga  senior citizens sa Maynila para malaman kung sino ang mga nagsilipat na ng tirahan at pumanaw na.

“Sisiyasatin mabuti ang mga sumakabilang-buhay o lumipat na para ang datos namin ay tama kasi, pera ng taumbayan ‘yan kailangan maging masinop kami sa pangangalaga ng pera ng bayan,”ayon kay Moreno.

Kasabay nito,sinabi ni Moreno na target niyang tapusin sa loob ng tatlong buwan ang activation at papamahagi ng PayMaya cards na maglalaman ng P500  pension kada buwan para sa may 150,000 senior citizen simula noong Enero .

Sinabi ni Moreno na gusto niya na lahat ng senior citizen sa siyudad ay magkaroon ng pension,kahit pa man sila ay mayaman , mahirap o middle class at ang mga cards ay idi deliver mismo sa kanilang bahay.

“Isa-isang inaayos ang mga cards bilang tulong sa OSCA. Ang gusto ko, ayusin ang datos kasi masakit pakinggan na dalawang magkaibigang senior, isa nagkaroon tapos ‘yung isa wala. Walang maiiwan,” ani kay Moreno.

Alam umano ni Moremo na kapag ang isang tao ay tumanda na,limitado na ang kanyang kapasidad na kumita kaya iniisip ng gobyerno na matulungan sila kahit sa maliit na paraan.

“Gusto natin matulungan ang mga senior citizens kaya naisip natin ang regular na ayuda pambili man lang ng paracetamol. Maliit pero gusto ko lahat masaya,” dagdag pa ni Moreno. (Bishop Jesus “Jemba” M. Basco)