ITO ang nilinaw ng pamahalaan na kahit na kalahati lamang ng mga public utility jeepneys (PUJs) sa Metro Manila ang nag consolidate ay hindi mangyayari ang pagtataas ng pamasahe at hindi mawawalan ng kabuhayan ang mga drivers at operators matapos ang binigay na deadline noong Dec. 31, 2023.

Sa National Capital Region (NCR) ay may 21,655 o 51.34 porsiento ng PUJs ang sumailalim sa consolidation bago mag deadline. Habang may 1,400 o 59.33 porsiento ng UV Express ang nagkaron ng consolidation.

Ayon sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB), ang buong bansa ay may naitalang 111,581 units o 73.95 porsiento at 15,844 o 82.03 porsiento ang nakapag consolidate na PUJs at UV Express, respectively.

Dahil dito ay may mga libong-libong PUVs ang mawawalan ng karapatan na magkaron ng operasyon dahil sa kabiguan na mag consolidate ng kanilang units bilang kooperatiba o korporasyon.

Hindi nakikita ng pamahalaan na mawawalan ng trabaho at kabuhayan ang mga drivers na maapektuhan dahil ang mga ito ay kukunin ng kooperatiba o korporasyon na itatayo mula sa consolidation.

Sinabi ni Office of Transportation Cooperatives chairman Ferdinand Ortega na ang mga drivers ng mga operators na hindi nagconsolidate ay madaling makukuha ng mga kooperatiba at korporasyon sapagkat ang mga ito ang magkakaron ng operasyon sa mga rutang hindi sumailalim sa consolidation.

Ang mga operators na nabigong magconsolidate ay binigyan lamang hanggang Jan. 31, 2024 ng LTFRB na magkaron ng operasyon sa mga selected na ruta at pagkatapos nito ay sisimulan na ang proseso upang kanselahin ang mga prangkisa ng hindi sumali sa consolidation.

Pinasungalingan din ng Department of Transportation (DOTr) na magkakaron ng pagtataas ng pamasahe dahil sa PUV Modernization Program.

“Paying the bank loans used to acquire the modern PUVs will be the obligation of the cooperative, not by individual drivers who are members of the cooperative. Loan payments will not determine increases in fares, which is approved exclusively by the LTFRB primarily due to increases in fuel prices. Other considerations for fare increases include effect of economy and affordability of commuters,” wika ng DOTr.

Pinasungalingan din ng pamahalaan ang mga walang katotohanan na paninira laban sa programa na kinakalat ng mga grupong minority kung saan ito ay nagbibigay ng takot sa mga pasahero at drivers.

“There are attempts by the minority opposed to the PUVMP to continue to be relevant despite government’s intent to finally implement the long-delayed program for the benefit of commuters and drivers/operators,” saad ng DOTr.

Sa isang balita ay sinabi ng IBON Foundation na ang pamasahe sa PUJs ay maaaring umabot hanggang P50 sa loob ng limang (5) taon dahil sa programa habang ang mga kooperatiba at korporasyon ay nagbabayad ng kanilang loans at ng magkaron din ng profit.

Ang ibang organisasyon naman tulad ng Bayan, Anakbayan at PISTON ang nagbigay ng babala sa publiko na ang consolidation ay magsusulong upang magkaron ng “imminent transport crisis” na pinabulaanan din ng pamahalaan.

Nang nakaraan taon, ang PISTON at Manibela ay nagaklas laban sa programang consolidation kung saan sila ay nag welga ng ilang araw. LASACMAR

BAHAGYANG bumaba ang bilang ng mga Pinoy na walang trabaho sa pahgtatapos ng Nobyembre 2023, ayon sa gobyerno — pero nananatili ang parehong underemployment.

Sa ulat ng Philippine Statistics Authority (PSA) ngayong Martes, naitala ang unemployment rate noong naturang buwan sa 3.6%.

“[This is] lower than the unemployment rates in November 2022 and October 2023, which were both at 4.2 percent,” ayon sa PSA.

“In terms of magnitude, the number of unemployed individuals in November 2023 was estimated at 1.83 million, from 2.18 million in November 2022 and 2.09 million in October 2023.”

ang mga mahahalagang numero na lumabas sa pinakabagong November 2023 Labor Force Survey:

unemployment rate: 3.6%

walang trabaho: 1.18 milyon

employment rate: 96.4%

may trabaho: 49.64 milyon

underemployment: 11.7%

underemployed: 5.79 milyon

labor force participation rate: 65.9%

Tintayang nasa 51.47 milyong katao naman ang bahagi ng labor force, o ‘yung mga 15-anyos pataas na may trabaho o walang trabaho. Kapansin-pansing pagbaba ito mula sa 51.88 milyon noong Nobyembre 2022.

Bagama’t ipinagmalaki ng PSA na bumaba ang underemployment patungong 11.7% mula sa 14.4% noong nakaraang taon, wala itong pinagbago kung ikukumpara noong Oktubre.

Iniuugnay ng mga ekonomista, labor groups at think tanks ang mataas na underemployment sa pag-iral ng mababang kaledad ng trabaho dahil sa napipilitan ang populasyong kumuha ng dagdag na trabaho o ‘di kaya’y dagdag na oras sa pagkayod.

“In terms of magnitude, the number of underemployed persons or those who expressed the desire to have additional hours of work in their present job or to have additional job, or to have a new job with longer hours of work in November 2023 was estimated at 5.79 million out of the 49.64 employed individuals,” banggit pa nila.

Disyembre lang nang idiin ng Department of Labor and Employment (DOLE) na malabong magkaroon ng umento sa sahod ngayong 2024 dahil kailangan daw munang “damhin” ang epekto ng mga naunang wage hikes nitong 2023.

Dismayado rito ang Kilusang Mayo Uno lalo na’t inaasahan ang pagtaas ng pamasahe sa tren at modern minibuses. Sapat lang din aniya ang nakaraang umento sa minimum na sahod (P30 hanggang P50) sa isang kilo ng bigas.