LUMANG JUAN LUNA BUILDING, MULING NAGNINGNING SA MAYNILA

PINANGUNAHAN ni Manila City Mayor Francisco “Isko” Moreno Domagoso ang seremonyal na pagpapailaw sa naibalik na harapan ng makasaysayang Juan Luna Building sa Binondo, bilang bahagi ng panibagong pagtutulak na pangalagaan at itampok ang pamanang arkitektura ng Maynila.Dating kilala bilang First National City Bank of New York Building at kalaunan bilang Ayala Building, ang estruktura ay itinayo noong 1922 at nananatiling isa sa mga natitirang komersiyal na gusali mula sa panahon ng mga Amerikano sa dating sentrong pangnegosyo ng kabisera.“Mula sa dilim, muling nagniningning ang Juan Luna Building, ang dating First National City Bank of New York Building o Ayala Building, sa Binondo!” pahayag ni Domagoso sa ginanap na seremonya.Itinayo noong 1922, ang limang-palapag na gusali ay patuloy na nakatayo bilang mahalagang bahagi ng makasaysayang tanawin ng arkitektura ng Maynila.“Sa tulong ng ating mga private partners na patuloy na nagtitiwala sa Pamahalaang Lungsod ng Maynila, sisikapin nating buhayin, pangalagaan, at pagandahin ang mga makasaysayang pook at pasyalan sa Kapitolyo ng bansa,” aniya.Isinagawa ang rehabilitasyon sa pamamagitan ng pagtutulungan ng mga pribadong katuwang at ng Pamahalaang Lungsod ng Maynila.Hinimok din ni Domagoso ang mga may-ari ng iba pang heritage properties sa distrito na makipag-ugnayan sa pamahalaang lungsod para sa kahalintulad na mga proyekto sa pagpapailaw.“We are encouraging owners of heritage buildings sa Binondo—kabilang ang El Hogar Building at iba pang makasaysayang gusali. Bukas po ang inyong Pamahalaang Lungsod na makipagtulungan sa inyo upang mapailawan din natin at maipakita ang ganda ng inyong mga istruktura sa gabi!” dagdag niya.Matatagpuan ang Juan Luna Building sa kanto ng Juan Luna Street at Muelle de la Industria, sa loob ng dating pangunahing distritong pinansiyal at komersiyal ng Maynila noong panahon ng kolonyalismong Amerikano.Ang pagtatayo nito noong 1922 ay kasabay ng mabilis na paglawak ng mga dayuhang bangko at kompanyang pangkalakalan sa Pilipinas.Dinisenyo sa estilong Beaux-Arts at Neoclassical ng mga Amerikanong arkitekto na Murphy, McGill at Hamlin, tampok sa gusali ang mga klasikong haligi, arched openings, at rusticated na ground floor—mga elementong karaniwang ginagamit ng mga internasyonal na bangko noong unang bahagi ng ika-20 siglo upang magpahiwatig ng katatagan at pagiging permanente.Orihinal itong natapos bilang Pacific Commercial Company Building at pinasinayaan noong Nobyembre 13, 1922. Kalaunan ay naging tanggapan ito ng First National City Bank of New York noong dekada 1930 at 1940, na lalong nagpatibay sa Binondo at kalapit na Escolta bilang sentrong pinansiyal ng bansa sa panahong iyon.Mula 1940 hanggang 1959, nabili ang ari-arian ni Enrique Zobel at nakilala bilang Ayala Building, patunay ng patuloy nitong paggamit bilang mahalagang komersiyal na address sa Maynila matapos ang digmaan.Sa paglipas ng mga dekada, sumailalim ang gusali sa iba’t ibang pagbabago ng pagmamay-ari at gamit, kabilang ang malaking renovasyon noong 2007 at mga sumunod na plano para sa adaptive reuse. Nasira rin ang ilang bahagi nito noong Mayo 2018 nang kumalat dito ang sunog mula sa katabing gusali at naapektuhan ang ilang bahagi ng itaas na palapag.Sa kasalukuyan, ang naibalik na harapan ng gusali ay nagsisilbing paalala ng pag-angat ng komersiyo ng Maynila noong unang bahagi ng ika-20 siglo at ng matibay na pamana ng arkitektura mula sa panahong Amerikano—isang panahong ang Escolta at Binondo ang sentro ng pagbabangko, kalakalan, at aktibidad pangkorporasyon sa bansa.(Gene Adsuara)