ALINSUNOD sa direktiba ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” R. Marcos, Jr. upang matiyak ang kapakanan ng mga mananakay, ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB), sa ilalim ng patnubay ni Kalihim Giovanni “Banoy” Z. Lopez ng Department of Transportation (DOTr), ay nagsumite ng show cause orders (SCO) at mga abiso ng paglabag laban sa 57 operator ng mga terminal ng pampasaherong bus at iba pang public utility vehicles (PUVs) sa buong bansa.

Ang pagpapalabas ng SCO at notipikasyon ng pagsunod ay kasabay ng pagsisimula ng nationwide inspections sa mga terminal ng bus at PUV.

Sa unang bugso ng mga random at biglaang inspeksyon, sinabi ni LTFRB Chairman Atty. Vigor D. Mendoza II na kabuuang 135 terminal ng bus at PUV ang na-inspeksyon, at karamihan sa mga ito ay napatunayang hindi sumusunod sa mga regulasyon ng ahensya.

Mula hilagang Luzon hanggang Mindanao, nagpakalat ng mga tauhan ang LTFRB upang tiyakin na ang mga kumpanya at grupo ng transportasyon ay sumusunod sa mga probisyon ng regulasyon hinggil sa wastong pamamahala ng mga terminal ng PUV.

Mga pangunahing pasilidad na binigyang-diin sa inspeksyon:

• Maayos na waiting areas na may sapat na proteksyon laban sa init at ulan.

• Malinis at gumaganang comfort rooms.

• Accessibility para sa mga nakatatanda at persons with disabilities (PWDs).

• Presensya ng fire extinguishers at CCTV cameras.

• Maluwag na entry at exit points para sa kaligtasan ng mga pasahero.

“Hindi humihingi ang LTFRB ng high-end na bus at PUV terminals. Ang hinihingi namin ay pagsunod sa mga regulasyon na nagtatakda ng mga batayang pasilidad para sa kaginhawahan at kaligtasan ng mga pasahero,” diin ni Chairman Mendoza.

Sa naturang inspeksyon, isang terminal ang pinadalhan ng cease and desist order dahil sa matinding paglabag, habang 20 operator sa Region 10, walo sa Region 7, pito sa Region 2, at anim bawat isa sa Region 9 at Region 12 ang pinadalhan ng SCO at notipikasyon ng paglabag.

Ang mga hakbang na ito ay bunsod ng mga reklamo at obserbasyon hinggil sa mga sira at hindi maayos na terminal ng PUV, hindi lamang sa Metro Manila kundi maging sa mga probinsya. Sa ilang pagkakataon, napipilitang maghintay ang mga pasahero sa gilid ng kalsada, habang ang iba namang terminal ay walang pasilidad para sa mga nakatatanda at PWDs.

Pinakamasahol, may mga terminal na walang gumaganang comfort rooms, at ang ilan ay naniningil pa sa paggamit nito.

“Kailangan naming kumilos at ipatupad ang aming mandato upang tiyakin ang kaligtasan ng mga pasahero at kaginhawahan ng mga mananakay,” ani Mendoza.

Maraming operator ang pinagsabihan at binigyan ng babala na ayusin ang kanilang mga pasilidad, na may tiyak na utos na sumunod o humarap sa mabigat na parusa.

“Ito ay magsilbing babala, isang matibay na mensahe sa mga operator ng PUV terminals na sumunod sa mga rekisitos ng LTFRB. Kung hindi, pasensyahan na lang tayo,” dagdag pa ni Mendoza.

Inatasan din niya ang lahat ng Regional Directors ng LTFRB na gawing institusyonal ang pagsasagawa ng mga biglaang inspeksyon upang mapilit ang mga operator na sumunod sa regulasyon.

Saklaw ng inspeksyon hindi lamang ang mga bus terminals kundi pati na rin ang mga UV Express at jeepney terminals. Lahat ng Regional Offices ay inatasang magsumite ng regular na inspection reports upang matiyak ang tuloy-tuloy na pagsunod.
(PAUL JOHN REYES)

HIGIT pang pinaigting ng Quezon City­ ­local government ang pangangalaga sa mga may sakit na cancer sa lungsod kasunod ng pakiki­pagsanib puwersa nito sa City Cancer Challenge (C/Can).
Ayon kay QC Mayor Joy Belmonte, ang hakbang ay malaking tulong para sa mga may sakit na cancer dahil layon nitong palakasin pa ang equitable, accessible, at high-quality cancer care.
“This partnership with City Cancer ­Challenge is a significant step toward strengthening our collective response to cancer. By working closely with local and international partners, we aim to make quality cancer care more accessible and equitable for every Filipino,” pahayag ni Belmonte.
Ang paglagda sa kasunduan ng magkabilang panig ay sinaksihan ng Philippine Cancer ­Society at Quezon City Health Department kasabay ng paggunita ng World Cancer Day.
Batay sa national data, pangalawa ang cancer na sanhi ng pagkamatay ng mga Filipino at nangunguna rito ang lung, liver, breast, colorectal, at prostate cancers.
Bilang isang economic hub, malaki ang ambag ng Quezon City sa innovative, locally adapted at sustainable cancer care solutions na maaaring magsilbing model sa ibang siyudad.
Nakikipag-ugnayan ang C/Can sa mga low and middle-income countries para mapalakas ang local health systems at makapagtatag ng sustainable, community-driven solutions.
Dahil sa pakikipagtulungan ng C/Can sa private and public sectors, kasama na ang mga hospitals, health authorities, healthcare professionals, civil society organisations, at pasyente; mas madali na nitong matutukoy ang priority needs, designing, implementing practical, long-term, at localized solutions para sa sakit.

NAKIPAGPULONG sina Caloocan Mayor Along Malapitan, Malabon Mayor Jeannie Sandoval, Navotas Mayor John Rey Tiangco at Valenzuela Mayor Wes Gatchalian, kasama ang iba pang mga Mayor ng Metro Manila, kay Department of Education (DepEd) Secretary Sonny Angara para sa School Building Construction and Repair Program ng ahensya. Sa pamamagitan ng programang ito, mas matutugunan ang pangangailangan sa mga classroom building at iba pang pasilidad na kailangan ng mga paaralan. (Richard Mesa)

MAY mga sandaling hindi sapat ang pagiging maingat. Kailangang magsalita ang isang bansa nang malinaw. “Ang mga pag-atake sa legal na posisyon ng Pilipinas, lalo na laban sa Philippine Coast Guard at sa Armed Forces of the Philippines, ay hindi maaaring palampasin,” ani Dr. Jose Antonio Goitia.
“Kapag pinahihina ang mga institusyong nagtatanggol sa Republika, ang neutralidad ay hindi na pagiging maingat. Ito ay nagiging pagsuko.”
Aniya, ang ganitong mga pahayag ay tuwirang nagpapahina sa kakayahan ng bansa na ipagtanggol ang soberanya nito sa ilalim ng internasyonal na batas.
“Ang mga panawagan para sa pag-urong ay bihirang aminin bilang pagtataksil,” dagdag ni Goitia. “Madalas, binabalot ang mga ito sa wika ng pragmatismo hanggang ilantad ng kasaysayan ang tunay na pinsala.”
Ngayon, inuulit ang parehong padron. Ang mga karapatan ay ginagawang maaaring ipagpalit, ang linaw ay pinapalitan ng pagdududa, at ang pag-atras ay tinatawag na karunungan. Kapag ang paghina ng soberanya ay ginagawang normal at tinatawag na “realismo,” hindi na ito simpleng pagkakamali. Ito ay nagiging malinaw na pagtalikod sa interes ng bayan ayon sa epekto at bunga nito.

Nakaugat ang karapatan ng Pilipinas sa United Nations Convention on the Law of the Sea at pinagtibay ng desisyong arbitral noong 2016 na bumura sa malawak at kathang-isip na pag-angkin ng Tsina. Kapag pinag-uusapan pa lamang ang pagsuko ng teritoryo, kusa nang binabawasan ng bansa ang sariling depensa at pinapalakas ang panig ng umaagaw.

“Ito ang anyo ng pagkatalo na walang putok ng baril,” babala ni Goitia. “Nauuna ang pagsuko ng argumento bago ang mismong laban.”

Hindi hinihingi ng batas ang hiwalay na mga coordinate upang maitatag ang Exclusive Economic Zone ng Pilipinas. Sa ilalim ng UNCLOS, ang mga karapatang pandagat ay likas na nagmumula sa mga archipelagic baseline. Samantala, ang tinatawag na nine-dash line ng Tsina ay wala umanong batayan, walang malinaw na hangganan, at walang bisa sa mata ng internasyonal na batas.

Hindi umano maaaring maliitin ang epekto ng mga pahayag nina Senador Rodante Marcoleta, Senador Robin Padilla, at ilang personalidad sa media. Ang patuloy na pagkuwestiyon sa mga karapatang pandagat ng bansa at ang pag-ulit ng mga naratibong hinubog ng dayuhang kapangyarihan ay naglalagay sa alanganin ang pambansang interes sa panahong kinakailangan ang malinaw at matibay na paninindigan.
“Ang soberanya ay hindi usapin ng opinyon,” giit ni Goitia. “Ito ay nakapaloob sa Konstitusyon at sa batas. Ang pagdududa rito ay tahasang banta sa kakayahan ng Republika na ipagtanggol ang sarili.”
Inaangkin ngayon ng Tsina ang Palawan, ngunit ang pahayag na ito ay walang batayan at tahasang tinatanggihan ng Pilipinas.
“Ang Palawan ay hindi kailanman naging bahagi ng Tsina,” ani Goitia. “Walang dinastiyang Tsino ang namahala rito at walang kasunduang naglipat ng soberanya.” Ang katayuan ng Palawan bilang teritoryo ng Pilipinas ay tuluy-tuloy mula sa kolonyal na panahon hanggang sa kasalukuyan.
“Ang pagtatanggol sa ligal na atin ay obligasyon,” diin ni Goitia. Ang paninira umano ng mga opisyal ng Tsina sa Philippine Coast Guard, kabilang ang malinaw at makatotohanang mga briefing ni Commodore Jay Tarriela, ay bahagi ng isang organisadong kampanya ng disimpormasyon.
“Walang alitang legal ukol sa Palawan,” giit ni Goitia. “Kasinungalingan lamang ang ipinapakalat.”
Aniya, hindi mangmang ang mga Pilipino. Ang tunay na panganib ay ang pagtatangkang bihisan ang pagsuko bilang pagiging praktikal at ang pag-atras bilang karunungan.
“Ganito palagi nagsisimula ang pananakop,” wika ni Goitia. “Sa pagsasabing masyadong mahina ang isang bayan upang lumaban. Ngunit paulit-ulit nang pinatutunayan ng kasaysayan na mali ang ganitong paniniwala tuwing pinipili ng mga Pilipino ang tapang kaysa takot.”
Giit niya, ang pagtatanggol sa soberanya ng Pilipinas ay hindi pagiging agresibo. Ito ay paninindigan, tungkulin, pagmamahal sa bayan, Hindi isinusuko, at hindi ipinagpapalit. (Richard Mesa)

HAHARAPIN na ng dalawang southeast asian tennis player na sina Alex Eala at Janice Tjen ang dalawang European tennis star na sina Tereza Mihalikova at Olivia Nicholls.

Paglalabanan ng mga ito ang isang finals spot sa finals ng WTA 500 Mubadala Abu Dhabi Open doubles category.

Kung ibabatay sa WTA ranking, lamang ang dalawang European players kung saan hawak ni Mihalikova ang rank No. 28 habang ika-26 naman ang kasalukuyang pwesto ni Nicholls.

Sa kabila nito, dati nang napatunayan nina Eala ang liksi sa tennis court matapos nilang pataubin ang second seeds Cristina Bucsa at Shuai Zhang sa quarterfinals ng naturang turneyo.