P2.83 billion na health facilities projects naantala o hindi naipatupad -COA

INIULAT ng Commission on Audit (COA) na P2.83 bilyong piso ng 2023 Health Facilities Enhancement Program (HFEP) budget ng gobyerno ang naantala o naiwang hindi naipatupad.

Sa annual audit report nito para sa Department of Health para sa taong 2023, sinabi ng COA na sa P2.8 bilyon, P2.44 bilyong piso ang natuklasang dumanas ng ‘delayed completion/implementation.’

Ang mga naantalang HFEP infrastructure projects ay matatagpuan sa:

Region 6 (Western Visayas): Dalawang Proyekto

Region 9 (Zamboanga Peninsula): Isang Proyekto

Region 11 (Davao Region): Dalawang Proyekto

Region 12 (Soccsksargen): Tatlong Proyekto

Idagdag pa rito, ang hindi nagamit na pondo para sa infrastructure projects sa Regions 9, 11, at 12 na nagkakahalaga ng P83.78 milyong piso.

Isang pangunahing unimplemented project, ang Western Visayas Center for Health Development, ay nagkakahalaga naman ng P306.54 milyong piso.

Itinuturing naman na ‘most significant non-utilized HFEP project funding’ ay ang P1.074 billion Southern Philippines Medical Center (SPMC) project sa Davao City.

Ayon sa COA, ang 2023 HFEP budget sa ilalim ng General Appropriations Act ay inilaan para sa :

Construction, upgrading, o expansion ng government health facilities

pagkuha ng hospital equipment at motor vehicles

pagbibigay-priyoridad sa mga proyekto na nasa ilalim ng Universal Health Care Law at sa Geographically Isolated and Disadvantaged Areas

pag-Upgrade sa mga pasilidad para sa COVID-19 response

Sa kabilang dako, sinabi naman ng COA na pinahina ng ‘delays at deficiencies’ ang layunin, pinagkaitan ang publiko ng benepisyo na maaaring ibigay ng mga pasilidad.

Tinukoy naman ng COA ang ilang dahilan ng pagkaantala, non-utilization, at non-implementation, kabilang na rito ang:

Temporary work suspensions dahil sa site accessibility issues at iba’t ibang kautusan

panganib mula sa ‘falling debris’ sa mga lugar na may nagpapatuloy na operasyon

Hindi kompleto na elevator shafts

pagkaantala sa pagbabayad para sa mga delivery fees

umiiral na istraktura na hindi inalis

naantalang pagpapalabas ng mobilization funds at progress billing payments

pag-abandona sa ‘unfinished work’ ng mga kontratista

Kakapusan sa koordinasyon at technical assistance ng HFEP Management Office

Bilang tugon sa natuklasan ng COA, nangako naman ang Department of Health (DOH) na magpapatupad ng sumusunod na rekumendasyon:

palalakasin ang monitoring ng HFEP projects sa pamamagitan ng regular evaluations, inspections, at buwanang pag-uulat sa pagtugon sa mga hamon at tiyakin ang napapanahong pagkumpleto.

pigilan ang pagkaantala sa pamamagitan ng pagsunod sa contract timelines at iwasan ang maraming iba’t ibang kautusan

imandato ang regional office heads na resolbahin ang kakapusan na nakaapekto sa project implementation at utilization.

Samantala, itinuturong dahilan naman ng SPMC ang project delays nito sa isang suspension order na ipinalabas noong April 4, 2022, sa gitna ng nagpapatuloy na architectural, electrical, at mechanical work. Ang nasabing trabaho ay nananatiling hindi tapos.

(Daris Jose)